TBMM Ara\u015ft\u0131rma Hizmetleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, “T\u00fcrkiye ve Avrupa \u00dclkelerinde Se\u00e7im \u0130ttifaklar\u0131” ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir ara\u015ft\u0131rma yapt\u0131. Ara\u015ft\u0131rmada siyasi partilerin, sec\u0327imlere tek bas\u0327\u0131na kat\u0131lmak yerine, sec\u0327im stratejilerini dig\u0306er partilerle es\u0327 gu\u0308du\u0308m ic\u0327erisinde hayata gec\u0327irdikleri durumlarda sec\u0327im ittifak\u0131ndan bahsedildi\u011fi belirtildi.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’de kanunlara ra\u011fmen se\u00e7im ittifak\u0131 yap\u0131ld\u0131<\/strong><\/p>\n Ara\u015ft\u0131rmada, siyasi partilerin mu\u0308s\u0327terek listeyle sec\u0327ime girmek, sec\u0327im kampanyas\u0131n\u0131 es\u0327 gu\u0308du\u0308mlu\u0308 yu\u0308ru\u0308tmek ve sec\u0327imden sonra ortak hu\u0308ku\u0308met kurmak konusunda anlas\u0327t\u0131klar\u0131n\u0131 kamuya ac\u0327\u0131klad\u0131klar\u0131nda ittifak\u0131n vu\u0308cut buldu\u011fu ifade edildi. Tu\u0308rkiye’de milletvekili sec\u0327imlerinde ittifak veya is\u0327 birlig\u0306i yapmay\u0131 engelleyen yu\u0308ru\u0308rlu\u0308kteki kanunlara rag\u0306men, gec\u0327mis\u0327 do\u0308nemlerde siyasi partilerin, tek parti c\u0327at\u0131s\u0131 alt\u0131nda sec\u0327ime kat\u0131lmak suretiyle sec\u0327im ittifak\u0131 yapt\u0131klar\u0131na dikkat \u00e7ekildi.<\/p>\n \u0130ttifak kuran partilerin, yasaklar\u0131n kapsam\u0131na girmemek ic\u0327in bic\u0327imsel anlamda “mu\u0308s\u0327terek liste” yapmaktan ve mu\u0308ttefik parti yarar\u0131na ac\u0327\u0131k bir “destekleme karar\u0131” almaktan o\u0308zenle kac\u0327\u0131nd\u0131\u011f\u0131 aktard\u0131.<\/p>\n Ara\u015ft\u0131rmada; ittifaklar\u0131n, u\u0308lke baraj\u0131n\u0131 as\u0327abileceg\u0306i s\u0327u\u0308pheli partinin sec\u0327ime kat\u0131lmaktan vazgec\u0327mesi ve bu partinin lider kadrosu ile belirli say\u0131da milletvekili aday\u0131n\u0131n kendi partisinden ayr\u0131l\u0131p sec\u0327ime kat\u0131lacak mu\u0308ttefik partinin milletvekili listesinde uygun sec\u0327im c\u0327evrelerine ve s\u0131ralar\u0131na yerles\u0327tirilmeleriyle gerc\u0327ekles\u0327ti\u011fi vurguland\u0131.<\/p>\n Ara\u015ft\u0131rmada, T\u00fcrkiye’de se\u00e7im ittifak\u0131yla ilgili, “1991 milletvekili sec\u0327imlerinde, Milliyetc\u0327i C\u0327al\u0131s\u0327ma Partisi (MC\u0327P) ve I\u0307slahatc\u0327\u0131 Demokrasi Partisi’nin (I\u0307DP), Refah Partisi (RP) c\u0327at\u0131s\u0131 alt\u0131nda sec\u0327imlere girdi\u011fi; Sosyal Demokrat Halkc\u0327\u0131 Parti (SHP) ile Halk\u0131n Emek Partisi’nin (HEP) ittifak olus\u0327turdu\u011fu; 1995 milletvekili sec\u0327imlerinde, Bu\u0308yu\u0308k Birlik Partisi (BBP) adaylar\u0131n\u0131n partilerinden ayr\u0131larak Anavatan Partisi (ANAP) listelerinde yer ald\u0131\u011f\u0131; 2002 milletvekili sec\u0327imlerinde, Halk\u0131n Demokrasi Partisi (HADEP) ve Emeg\u0306in Partisi’nin (EMEP) sec\u0327ime kat\u0131lmayarak Demokratik Halk Partisi’ni (DEHAP); Ayd\u0131nl\u0131k Tu\u0308rkiye Partisi (ATP) ile Demokratik Tu\u0308rkiye Partisi’nin (DTP) sec\u0327imlere kat\u0131lmayarak Dog\u0306ru Yol Partisi’ni (DYP) destekledi\u011fi; 2007 milletvekili sec\u0327imlerinde, Demokratik Sol Parti’nin (DSP), sec\u0327ime kat\u0131lmayarak Cumhuriyet Halk Partisi’ni (CHP) destekledi\u011fi ve 7 Haziran 2015 milletvekili sec\u0327imlerinde, Bu\u0308yu\u0308k Birlik Partisi’nin (BBP), Saadet Partisi (SP) ile sec\u0327im is\u0327 birlig\u0306i yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131” bilgisi yer ald\u0131.<\/p>\n Avrupa \u00fclkelerinde ittifak d\u00fczenlemesi var<\/strong><\/p>\n Avrupa’n\u0131n birc\u0327ok u\u0308lkesinde ise siyasi partilerin, sec\u0327imlerden o\u0308nce yasal zeminde ittifaklar olus\u0327turmas\u0131 ve sec\u0327imlere mu\u0308s\u0327terek listelerle kat\u0131lmalar\u0131n\u0131n mu\u0308mku\u0308n oldu\u011fu belirtilen ara\u015ft\u0131rmada, “C\u0327ekya, Finlandiya, H\u0131rvatistan, I\u0307talya, Litvanya, I\u0307spanya, Macaristan, Polonya, Portekiz, Romanya ve Slovakya’da sec\u0327im ittifaklar\u0131n\u0131n (sec\u0327im koalisyonu) yasal dayanag\u0306a sahiptir. Bu u\u0308lkelerin sec\u0327im mevzuat\u0131nda siyasi partilerin ittifak kurmak suretiyle parlamento sec\u0327imlerine mu\u0308s\u0327terek aday listesiyle kat\u0131labilecekleri ac\u0327\u0131kc\u0327a belirtilmis\u0327tir” denildi.<\/p>\n Romanya’da sec\u0327im ittifak\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra birden fazla siyasi partinin “parti ittifak\u0131” statu\u0308su\u0308 ile de sec\u0327imlere girebildi\u011fi, Letonya’da ise daha genel amac\u0327larla kurulan “parti ittifaklar\u0131”n\u0131n bu statu\u0308yle sec\u0327imlere kat\u0131labildi\u011fi aktar\u0131lan ara\u015ft\u0131rmada; Almanya Sec\u0327im Kanunu’na go\u0308re sec\u0327imlerde sadece siyasi partilerin aday go\u0308sterebildi\u011fi, dolay\u0131s\u0131yla birden fazla partinin bir araya gelerek mu\u0308s\u0327terek liste sunmalar\u0131n\u0131n yasak oldu\u011fu ancak partilerin listelerinde bas\u0327ka parti adaylar\u0131na yer vererek o\u0308rtu\u0308lu\u0308 ittifak kurabildi\u011fi kaydedildi.<\/p>\n Avusturya’da ise sec\u0327imlerde siyasi partilerin deg\u0306il, belirli say\u0131da imza kos\u0327ulunu yerine getiren kampanya partilerinin (campaigning party) aday listesi sundu\u011fu, birden fazla partinin, sec\u0327ilme s\u0327anslar\u0131n\u0131 art\u0131rmak ic\u0327in bir kampanya partisi olus\u0327turmak amac\u0131yla birlikte hareket edebildi\u011fi aktar\u0131ld\u0131.<\/p>\n Se\u00e7im baraj\u0131 ittifak halinde baz\u0131 \u00fclkelerde kademeli art\u0131yor<\/strong><\/p>\n Ara\u015ft\u0131rmada, baz\u0131 u\u0308lkelerde sec\u0327im ittifaklar\u0131 ic\u0327in gec\u0327erli sec\u0327im barajlar\u0131na da yer verildi. Buna g\u00f6re, \u00c7ekya’da se\u00e7im baraj\u0131 y\u00fczde 5 iken iki partili ittifakta baraj y\u00fczde 10, \u00fc\u00e7 partili ittifakta y\u00fczde 15, do\u0308rt ve daha fazla partili ittifakta y\u00fczde 20; \u0130talya’da se\u00e7im baraj\u0131 y\u00fczde 3 iken ittifakta en az bir partinin y\u00fczde 3’\u00fc as\u0327mas\u0131 kos\u0327uluyla y\u00fczde 10.<\/p>\n Macaristan’da y\u00fczde 5 olan se\u00e7im baraj\u0131 iki partili ittifakta y\u00fczde 10, u\u0308c\u0327 veya daha fazla partili ittifakta y\u00fczde 15; Romanya’da y\u00fczde 5 olan se\u00e7im baraj\u0131 iki partili ittifakta y\u00fczde 8, u\u0308c\u0327 partili ittifakta y\u00fczde 9, do\u0308rt ve daha fazla partinin olus\u0327turdug\u0306u ittifakta y\u00fczde 10, Slovakya’da y\u00fczde 5 olan se\u00e7im baraj\u0131 iki veya u\u0308c\u0327 partili ittifakta y\u00fczde 7; do\u0308rt ya da daha fazla partili ittifakta y\u00fczde 10’a \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n Litvanya’da ise y\u00fczde 5 olan se\u00e7im baraj\u0131 ittifak halinde y\u00fczde 7’ye, Polonya’da da y\u00fczde 5 olan se\u00e7im baraj\u0131 ittifak halinde y\u00fczde 8’e y\u00fckseliyor.<\/p>\n Ara\u015ft\u0131rmada, ittifak d\u00fczenlemesinin yer ald\u0131\u011f\u0131 sec\u0327im kanunlar\u0131nda yer alan ve sec\u0327im ittifaklar\u0131n\u0131 ilgilendiren baz\u0131 konulara da yer verildi. Bu d\u00fczenlemelerden baz\u0131lar\u0131 \u015f\u00f6yle:<\/p>\n “Partiler, birden fazla ittifakta yer alamazlar (Polonya Sec\u0327im Kanunu, m. 87\/1)<\/p>\n Sec\u0327im ittifak\u0131 ic\u0327erisinde yer alan partiler mu\u0308stakil aday listesi sunamazlar (C\u0327ekya Sec\u0327im Kanunu, m.31\/8; I\u0307spanya Sec\u0327im Kanunu, m44\/3; Polonya Sec\u0327im Kanunu, m.208).<\/p>\n Sec\u0327im ittifaklar\u0131n\u0131n sec\u0327im kurullar\u0131na sunduklar\u0131 mu\u0308s\u0327terek aday listelerinde ve bas\u0131lan oy pusulalar\u0131nda sec\u0327im ittifak\u0131n\u0131n veya ittifak\u0131 olus\u0327turan partilerin ismine veya amblemine de yer verilmesi gerekir (C\u0327ekya Sec\u0327im Kanunu, m.38\/1; Litvanya Sec\u0327im Kanunu, m.58\/2; I\u0307talya Sec\u0327im Kanunu, m.31\/2; I\u0307spanya Sec\u0327im Kanunu, m.46 ve 172; Portekiz Sec\u0327im Kanunu, m.95\/2; Romanya Sec\u0327im Kanunu, m.34\/5).<\/p>\n Sec\u0327im ittifak\u0131n\u0131n aday listesinde, aday\u0131n ittifaktaki hangi parti taraf\u0131ndan aday go\u0308sterildig\u0306i belirtilmelidir (Romanya Sec\u0327im Kanunu, m.29\/10; Portekiz Sec\u0327im Kanunu, m.24\/1).”<\/p>\n Kaynak: AA<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" TBMM Ara\u015ft\u0131rma Hizmetleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, T\u00fcrkiye ve Avrupa \u00fclkelerinde se\u00e7im ittifaklar\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rd\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":1000097,"featured_media":2753,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[85],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vizyon2023.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2752"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vizyon2023.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vizyon2023.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vizyon2023.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1000097"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vizyon2023.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2752"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vizyon2023.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2752\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vizyon2023.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2753"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vizyon2023.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2752"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vizyon2023.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2752"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vizyon2023.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2752"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}