{"id":1684,"date":"2017-11-04T15:26:16","date_gmt":"2017-11-04T13:26:16","guid":{"rendered":"http:\/\/www.vizyon2023.com.tr\/?p=1684"},"modified":"2017-11-04T15:26:16","modified_gmt":"2017-11-04T13:26:16","slug":"dolarin-rengi-kirmizi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vizyon2023.com.tr\/index.php\/2017\/11\/04\/dolarin-rengi-kirmizi\/","title":{"rendered":"DOLARIN RENG\u0130 KIRMIZI"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-full wp-image-1685\" src=\"http:\/\/www.vizyon2023.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/BulentGuloglu.jpg\" alt=\"BulentGuloglu\" width=\"165\" height=\"193\" \/><\/p>\n<p><strong>Prof.Dr. B\u00fclent G\u00fclo\u011flu<\/strong><br \/>\n<strong>\u0130T\u00dc Ekonomi B\u00f6l\u00fcm\u00fc<\/strong><\/p>\n<p><strong>DOLARIN RENG\u0130 KIRMIZI<\/strong><\/p>\n<p>15 Eyl\u00fcl 2008 de ABD\u2019nin b\u00fcy\u00fck banka devlerinden Lehman Brother 619 milyar dolar bor\u00e7la iflas etti\u011finde, d\u00fcnyada ku\u015fkusuz yeni bir d\u00f6nem ba\u015fl\u0131yordu. Bu d\u00f6nem esas itibariyle \u201cb\u00fcy\u00fcklerin krizi\u201d olarak ifade edilebilecek bir d\u00f6nemin ba\u015flang\u0131c\u0131n\u0131 olu\u015fturuyordu. O zamana kadar finansal kriz esas itibariyle geli\u015fmekte olan ekonomilere \u00f6zg\u00fc bir \u201chastal\u0131k\u201d olarak kabul g\u00f6r\u00fcyordu. ABD\u2019deki konut balonunun patlamas\u0131 t\u00fcrevsel i\u015flemler yoluyla Avrupa\u2019daki finans kurulu\u015flar\u0131n\u0131 etkiliyor ve kriz dalga dalga Avrupa\u2019ya da yay\u0131l\u0131yordu. Bir yandan Lehman Brother\u2019\u0131n iflas\u0131na izin verilirken di\u011fer yandan yeni bir\u00a0para politikas\u0131 geli\u015ftiriliyordu. \u0130ngilizce ad\u0131yla \u201cquantitative easing\u201c program\u0131 y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giriyordu. Yeni para politikas\u0131yla kabaca para yaratma, piyasadan tahvil ve bono alma yoluyla, faizin d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi hedefleniyordu. Bu yap\u0131l\u0131rken ucuzlayan kredi ve bolla\u015fan parayla talebin ve yat\u0131r\u0131mlar\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcyordu. Bu durum bas\u0131lan her bir dolardan pay alan para baronlar\u0131 Rockefeller ve Rothschild\u2019in de i\u015fine geliyordu. Ancak \u00e7ok iyi hesaplanamam\u0131\u015f ba\u015fka bir durum ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Suyun ak\u0131p yata\u011f\u0131n\u0131 buldu\u011fu gibi bolla\u015fan para sermayenin marjinal verimlili\u011finin g\u00f6rece y\u00fcksek oldu\u011fu geli\u015fmekte olan \u00fclkelere do\u011fru akmaya ba\u015flad\u0131. Geli\u015fmekte olan \u00fclkeler \u00f6nemli\u00a0derecede sermaye giri\u015flerine \u015fahit oldular. Bu arada T\u00fcrkiye ba\u015fta olmak \u00fczere Brezilya, Arjantin gibi \u00fclkeler akan paran\u0131n durak noktalar\u0131 oluyorlard\u0131. ABD ve Avrupa\u2019da duraklama ya\u015fan\u0131rken<br \/>\ngeli\u015fmekte olan \u00fclkelerde istihdam art\u0131\u015f\u0131 ve canl\u0131l\u0131k h\u00e2kimdi. Bu durum geli\u015fmi\u015f \u00fclkeler ve \u00f6zellikle ABD i\u00e7in tahamm\u00fcl edilemez hale geliyordu. Nehrin yata\u011f\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmek ve suyun ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 terse \u00e7evirmek gerekiyordu.<br \/>\nBunun i\u00e7in baz\u0131 ad\u0131mlar h\u0131zla at\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. \u0130lk yap\u0131lmas\u0131 gereken i\u015f paran\u0131n akt\u0131\u011f\u0131 \u00fclkelerde siyasi ve sosyal istikrars\u0131zl\u0131k yaratmak olacakt\u0131. 2013 y\u0131l\u0131ndaki T\u00fcrkiye\u2019deki Gezi olaylar\u0131n\u0131n benzeri ba\u015fta Brezilya olmak \u00fczere di\u011fer geli\u015fmekte olan \u00fclkelerde de ya\u015fanmaya ba\u015flad\u0131. T\u00fcm bunlar paran\u0131n ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n tersine \u00e7evirilmesi operasyonlar\u0131n\u0131n<br \/>\nba\u015flang\u0131c\u0131yd\u0131. Siyasi ve sosyal kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klarla y\u0131prat\u0131lan paran\u0131n durak noktas\u0131 olan \u00fclkelere bir darbe de FED\u2019den gelecekti. 22 May\u0131s 2013 de d\u00f6nemi FED ba\u015fkan\u0131 Bernanke bas\u0131na verdi\u011fi bir deme\u00e7te quantitative easing d\u00f6neminin\u00a0yak\u0131n tarihte sona erece\u011fini ve yerini \u201ctapering\u201d program\u0131na b\u0131rakaca\u011f\u0131n\u0131 duyuruyordu. Tarihler 18 Aral\u0131k 2013\u2019i g\u00f6sterdi\u011finde FED resmi olarak tapering program\u0131n\u0131 devreye sokuyor ve piyasaya para vermeyi azalt\u0131yordu.<br \/>\nBu tarihlerde hedef \u00fclke sermaye ak\u0131mlar\u0131ndan \u00f6nemli bir pay alan T\u00fcrkiye idi. Gezi\u2019nin ikinci a\u015famas\u0131 olan 17-25 Aral\u0131k yarg\u0131 darbesi ne tesad\u00fcft\u00fcr ki tamda FED\u2019in para muslu\u011funu k\u0131smaya karar verdi\u011fi d\u00f6neme geliyordu.<br \/>\nBrezilya\u2019daki olaylar 2011 y\u0131l\u0131ndan beri ba\u015fkanl\u0131k koltu\u011funda oturan Dilma Rousseff\u2019in r\u00fc\u015fvet ve yolsuzluk iddialar\u0131yla g\u00f6revden al\u0131nmas\u0131yla son buldu. Paran\u0131n h\u0131zla \u201canavatan\u0131na\u201d geri d\u00f6nmesi i\u00e7in FED faiz art\u0131r\u0131mlar\u0131na ba\u015flarken bununla yetinilmeyip T\u00fcrkiye\u2019de 15 Temmuz ba\u015far\u0131s\u0131z darbe giri\u015fimi ba\u015flat\u0131l\u0131yordu. Ba\u015fta Suriye olmak \u00fczere Libya, M\u0131s\u0131r ve Yemendeki i\u00e7 sava\u015f ve kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar esas itibariyle b\u00fcy\u00fck plan\u0131n bir par\u00e7as\u0131yd\u0131. Ye\u015fil olan dolar\u0131n rengi akan masum kanlar\u0131yla beraber \u00e7oktan k\u0131rm\u0131z\u0131ya d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Prof.Dr. B\u00fclent G\u00fclo\u011flu \u0130T\u00dc Ekonomi B\u00f6l\u00fcm\u00fc DOLARIN RENG\u0130 KIRMIZI 15 Eyl\u00fcl 2008 de ABD\u2019nin b\u00fcy\u00fck banka devlerinden Lehman Brother 619 milyar dolar bor\u00e7la iflas etti\u011finde, d\u00fcnyada ku\u015fkusuz yeni bir d\u00f6nem ba\u015fl\u0131yordu. Bu d\u00f6nem esas itibariyle \u201cb\u00fcy\u00fcklerin krizi\u201d olarak ifade edilebilecek bir d\u00f6nemin ba\u015flang\u0131c\u0131n\u0131 olu\u015fturuyordu. O zamana kadar finansal kriz esas itibariyle geli\u015fmekte olan ekonomilere \u00f6zg\u00fc [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":1685,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[83],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vizyon2023.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1684"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vizyon2023.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vizyon2023.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vizyon2023.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vizyon2023.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1684"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.vizyon2023.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1684\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1686,"href":"https:\/\/www.vizyon2023.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1684\/revisions\/1686"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vizyon2023.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1685"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vizyon2023.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1684"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vizyon2023.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1684"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vizyon2023.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1684"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}