{"id":1673,"date":"2017-11-06T09:00:59","date_gmt":"2017-11-06T07:00:59","guid":{"rendered":"http:\/\/www.vizyon2023.com.tr\/?p=1673"},"modified":"2017-11-06T09:24:43","modified_gmt":"2017-11-06T07:24:43","slug":"toplumsal-degerler-ekseninde-kapitalizme-karsi-ahilikte-iktisadi-dusunce","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vizyon2023.com.tr\/index.php\/2017\/11\/06\/toplumsal-degerler-ekseninde-kapitalizme-karsi-ahilikte-iktisadi-dusunce\/","title":{"rendered":"TOPLUMSAL DE\u011eERLER EKSEN\u0130NDE KAP\u0130TAL\u0130ZME KAR\u015eI AH\u0130L\u0130KTE \u0130KT\u0130SAD\u0130 D\u00dc\u015e\u00dcNCE"},"content":{"rendered":"

\"mkaragul-son\"<\/p>\n

Prof. Dr. Mehmet KARAG\u00dcL<\/strong><\/p>\n

A. Kapitalizmin D\u00fcnyas\u0131 1950 y\u0131l\u0131nda yakla\u015f\u0131k 2.5 milyar olan d\u00fcnya n\u00fcfusu, 2010 da 6,9 milyar olarak ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f ve yakla\u015f\u0131k ge\u00e7en 60 y\u0131lda 2,7 kat artm\u0131\u015ft\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k 1950 y\u0131l\u0131nda, 2010 y\u0131l\u0131 Sat\u0131n Alma G\u00fcc\u00fc Paritesine g\u00f6re yakla\u015f\u0131k 8 trilyon Dolar olan D\u00fcnya GSH, 2010 y\u0131l\u0131nda 78 trilyon dolara ula\u015farak yakla\u015f\u0131k 10 katl\u0131k bir art\u0131\u015f ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015ftir. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere Neo liberal politikalar\u0131n en yo\u011fun uyguland\u0131\u011f\u0131 y\u0131llar olan 1950 sonras\u0131 d\u00f6nemde D\u00fcnya n\u00fcfusu yakla\u015f\u0131k 2.7 kat artarken, D\u00fcnyadaki toplam has\u0131las\u0131 ise 10 kat art\u0131\u015f sergilemi\u015ftir. Buna ra\u011fmen s\u00f6z konusu d\u00f6nemde D\u00fcnyada ne fakirlik ne de yoksullukta bir azalma olmam\u0131\u015f, maalesef daha da art\u0131\u015f ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130ngiliz yard\u0131m kurulu\u015fu Oxfam, 62 \u00abs\u00fcper zenginin\u00bb servetlerinin d\u00fcnya n\u00fcfusunun yar\u0131s\u0131n\u0131n sahip oldu\u011fundan daha fazla oldu\u011funu rapor etmektedir. S\u00f6z konusu raporuna g\u00f6re, gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131ndaki e\u015fitsizlik ise gittik\u00e7e artmaktad\u0131r. 2016 y\u0131l\u0131 sonu i\u00e7in yap\u0131lan tahminlerde d\u00fcnyan\u0131n y\u00fczde\u00a01\u2019lik n\u00fcfusuna denk gelen 70 milyon ki\u015finin servetinin, d\u00fcnyan\u0131n geri kalan y\u00fczde 99\u203aunun servetinden (Yakla\u015f\u0131k 7 milyar insan) daha fazla olaca\u011f\u0131 yer almaktad\u0131r. \u00d6te yandan % 20\u2019lik dilimlemelere g\u00f6re en zengin ile en fakir aras\u0131ndaki fark; 1913 y\u0131l\u0131nda 8\/1 kat iken, 1950 y\u0131l\u0131nda 13\/1 ve 2013 y\u0131l\u0131nda ise 18\/1 kat \u015feklinde s\u00fcrekli art\u0131\u015f e\u011filimi g\u00f6steren bir seyir izleyerek devaml\u0131 k\u00f6t\u00fcle\u015fme halindedir. B\u00fct\u00fcn bu rakamlar bizlere; \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, serbest rekabet ve \u00f6zel m\u00fclkiyet gibi pozitif kavramlarla topluma sunulan\/dayat\u0131lan kapitalist sistemin s\u00f6z konusu pozitif de\u011ferleri insanl\u0131\u011f\u0131n geneli i\u00e7in de\u011fil, sadece % 1\u2019lik bir kesim i\u00e7in \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6stermektedir. Bu itibarla \u00f6zelde insan\u0131m\u0131z\u0131n ve genelde ise b\u00fct\u00fcn insanl\u0131\u011f\u0131 refah\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in farkl\u0131 iktisadi anlay\u0131\u015flara ihtiya\u00e7 oldu\u011fu muhakkakt\u0131r. B\u00f6yle bir alternatif sistem i\u00e7in, bireyin de\u011fil toplumun refah\u0131n\u0131, birikimi de\u011fil payla\u015f\u0131m\u0131 \u00f6ng\u00f6ren AH\u0130L\u0130K k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn yerinde bir tercih olaca\u011f\u0131 kanaatindeyiz.
\nA. \u0130nsan, \u0130ktisat ve De\u011ferler
\n\u00c2leme her y\u00f6nden nizam vermeyi hedefleyen, \u0130slam inanc\u0131n\u0131n \u00fcretti\u011fi k\u00fclt\u00fcr\u00fcn, pratik hayatta ba\u015far\u0131yla uygulan\u0131\u015f\u0131na g\u00fczel bir \u00f6rnek olan Ahilik Te\u015fkilat\u01311, \u00f6ncelikle iyi bir insan modelini ve bundan m\u00fcte\u015fekkil olacak olan m\u00fckemmel bir toplumu hedeflemi\u015ftir. Bu se\u00e7kin d\u00fc\u015f\u00fcncenin hedefledi\u011fi model insan\u0131; i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 toplumla uyumlu ve ona kar\u015f\u0131 sorumluluklar\u0131n\u0131n bilincinde olan, dini ve d\u00fcnyevi ilimlerle donan\u0131ml\u0131, ahlaki konularda en ufak bir zafiyeti bulunmayan, faal bir hayat anlay\u0131\u015f\u0131 ile s\u00fcrekli \u00fcretken bir faaliyet i\u00e7inde olan, bireyler olarak tan\u0131mlamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bir ahinin mutlak surette sahip olmas\u0131 gereken ve aksinin ahilikten at\u0131lmas\u0131na yol a\u00e7an bireysel ahlaki \u00f6zellikleri \u015fu \u015fekilde s\u0131ralamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr: \u0130\u00e7ki i\u00e7mek, zina yapmak, m\u00fcnaf\u0131kl\u0131k, dedikodu, iftira etmek, gururlanmak, merhametsizlik, k\u0131skan\u00e7l\u0131kta bulunmak, kin beslemek, s\u00f6z\u00fcnde durmamak, yalan s\u00f6ylemek, emanete h\u0131yanet etmek, ba\u015fkas\u0131n\u0131n ay\u0131b\u0131n\u0131 \u00f6rtmemek, cimrilik, miskinlik ve adam \u00f6ld\u00fcrmek. Sel\u00e7uklulardan Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin son d\u00f6nemine kadar etkili olan; Ahilik Te\u015fkilat\u0131 ile M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrk Milleti\u2019nin, sanki ikinci bir Asr-\u0131 Saadet d\u00f6nemi olu\u015fturdu\u011funu kabul etmek durumunday\u0131z. B\u00f6ylesi ola\u011fan \u00fcst\u00fc m\u00fckemmel insanlar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu Ahilik Te\u015fkilat\u0131\u2019n\u0131n iktisadi hayat d\u00e2hil, ilgilendi\u011fi b\u00fct\u00fcn konularda sadece \u00e7evresine faydal\u0131 olabilen insan\u0131n; mutlulu\u011fu, huzuru ve refah\u0131 temel ama\u00e7 edinilmi\u015ftir. Oysa her ne surette olursa olsun sadece g\u00fc\u00e7l\u00fc olana hayat hakk\u0131 tan\u0131yan Kapitalist sistem; b\u00fct\u00fcn ba\u015far\u0131 ve hedefini, hi\u00e7bir ahlaki de\u011fer g\u00f6zetmeden kar maksimizasyonu ve sermaye birikimine g\u00f6re \u015fekillendirmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla bug\u00fcn D\u00fcnyada artan \u00fcretim ve gelire kar\u015f\u0131l\u0131k yoksullu\u011fun her ge\u00e7en g\u00fcn \u00e7ok daha yayg\u0131n hale gelmesinde kapitalist sistemin s\u00f6z konusu birikimci anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 g\u00f6z ard\u0131 etmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.
\nB. Kapitalist Anlay\u0131\u015fa Kar\u015f\u0131, Ahili\u011fin iktisadi De\u011ferleri<\/p>\n

Bug\u00fcn \u00dclkemizde e\u011fitimi verilen kapitalist iktisat teorisine g\u00f6re en yayg\u0131n ve geni\u015f kabul g\u00f6ren iktisat tan\u0131m\u0131: \u201cDo\u011fadaki k\u0131t kaynaklarla insanlar\u0131n s\u0131n\u0131rs\u0131z ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 en \u00fcst d\u00fczeyde kar\u015f\u0131lamay\u0131 ama\u00e7 edinen bir sosyal bilim\u201d \u015feklindedir. Burada insanlar\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n \u201cs\u0131n\u0131rs\u0131z\u201d kabul edilmesine kar\u015f\u0131l\u0131k, bunlar\u0131 kar\u015f\u0131layacak olan do\u011fal kaynaklar\u0131n ise \u201ck\u0131t\u201d olarak \u00f6ng\u00f6r\u00fclmesi, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131nda iktisat ad\u0131na bir \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz k\u0131lmaktad\u0131r. \u00d6nlenemez olan bu \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n ilk ad\u0131m\u0131, kapitalist sistemin birincil hedefi olan kar maksimizasyonunu i\u00e7in fiyatlar\u0131n s\u00fcrekli artmas\u0131 \u015feklinde olmaktad\u0131r. Oysa insan\u0131n s\u0131n\u0131rs\u0131z olan ihtiya\u00e7lar\u0131 de\u011fil, ihtiraslar\u0131d\u0131r. Bunun da Ahili\u011fin temel ilkelerinden olan kanaatk\u00e2rl\u0131k ile kontrol edilmesi gerekmektedir. Di\u011fer yandan do\u011fadaki kaynaklar\u0131n da k\u0131tl\u0131\u011f\u0131ndan de\u011fil, ancak s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z etmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu ba\u011flamda bu g\u00fcn d\u00fcnyada ya\u015fanan a\u00e7l\u0131k ve yoksullu\u011fun nedeni mutlak k\u0131tl\u0131k ya da yokluk de\u011fil, payla\u015f\u0131mdaki ki adaletsizlikten kaynakland\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclmektedir. S\u00f6z konusu sorunun hallinde yine Ahi k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde \u00f6nemli yeri olan orta sand\u0131\u011f\u0131 ile uygulama bulan, yard\u0131mla\u015fma ve payla\u015f\u0131m ilkelerinin b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00e7\u00f6z\u00fcm sa\u011flayaca\u011f\u0131 muhakkakt\u0131r.<\/p>\n

Tablo 2: Kapitalizm ile Ahilik Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmas\u0131
\nH\u0131ristiyan Avrupa\u2019n\u0131n Birikimci Kapitalizmi M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrk\u2019\u00fcn Dayan\u0131\u015fmac\u0131 Ahilik Sistemi
\nBireysellik Toplumsall\u0131k
\nKarl\u0131l\u0131k Fayda
\nKi\u015fisel \u00e7\u0131kar ve birikim Dayan\u0131\u015fma ve yard\u0131mla\u015fma
\nRekabetle g\u00fc\u00e7l\u00fcn\u00fcn kazanmas\u0131 \u0130\u015fbirli\u011fi ile zay\u0131fa destek
\n\u0130htiras i\u00e7in l\u00fcks t\u00fcketim \u0130htiya\u00e7 \u0130\u00e7in t\u00fcketim
\nKar i\u00e7in \u00fcretim Fayda merkezli \u00fcretim
\nZengin birey Ahlakl\u0131 ve sorumlu insan
\n\u00c7ok uluslu \u015firketler Ulusal \u00fcretim tesisleri
\nK\u00fcresel devlet Milli devlet
\nD\u00fcnya vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131 Milli devlet aidiyeti
\nSermaye birikimi \u0130nsan\u0131 ya\u015fatma<\/p>\n

Ama\u00e7: \u201cKar Maksimizasyonu\u201d Olursa! Bug\u00fcn d\u00fcnyada ve maalesef \u00fclkemizde de birey ve i\u015fletme faaliyetinin, tek
\nhedefi karl\u0131l\u0131k ve para kazanma \u00fczerine kurgulanmaktad\u0131r. Ancak yap\u0131lan i\u015fin topluma nas\u0131l bir fayda sa\u011flad\u0131\u011f\u0131, hatta
\nzarara sebep olup olmad\u0131\u011f\u0131 yeterince hatta hi\u00e7 konu edilmemektedir. Hedef karl\u0131l\u0131k olunca; pek \u00e7ok gayri ahlaki ve
\nyasa d\u0131\u015f\u0131 faaliyet, \u00e7ok say\u0131daki insan i\u00e7in daha cazip hale gelebilmektedir! \u00d6zellikle son y\u0131llarda toplumumuzda artan; h\u0131rs\u0131zl\u0131k, aldatma, kapka\u00e7\u00e7\u0131l\u0131k, doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k, ihaleye fesat kar\u0131\u015ft\u0131rma, yolsuzluk, rant kollama, uyu\u015fturucu, kad\u0131n ve \u00e7ocuk ticareti, vb. bir\u00e7ok ekonomik temelli adi su\u00e7lar\u0131n artm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131 toplumumuzdaki, \u201czengin ol da nas\u0131l olursan ol\u201d \u015feklindeki bir de\u011fer yarg\u0131s\u0131ndan ve buna uygun ger\u00e7ekle\u015ftirilen; \u201c\u0130ktisad\u0131n ahlak\u0131 yoktur, temel hedef y\u00fcksek
\nkarla sermaye birikimi yapmakt\u0131r\u201d \u015feklindeki iktisat e\u011fitiminden ba\u011f\u0131ms\u0131z a\u00e7\u0131klanabilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.
\na. Hedef: \u201cFaydan\u0131n \u00c7o\u011falmas\u0131\u201d Olunca\u2026 \u0130slam de\u011ferleriyle \u015fekil bulan Ahilik d\u00fc\u015f\u00fcncesine g\u00f6re iktisadi faaliyetlerdeki birincil ama\u00e7, insanl\u0131\u011f\u0131n hatta b\u00fct\u00fcn canl\u0131 varl\u0131\u011f\u0131n hayatiyetini s\u00fcrd\u00fcrmesine katk\u0131 sa\u011flamakt\u0131r. Bir ba\u015fka ifade ile \u201cya\u015fat ki ya\u015fayas\u0131n\u201d d\u00fc\u015f\u00fcncesine hizmet etmek dolay\u0131s\u0131yla fayda \u00fcretmek olmal\u0131d\u0131r. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnceyle ger\u00e7ekle\u015ftirilen iktisadi faaliyetle ki\u015fi, di\u011fer insanlar\u0131n zaruri ihtiyac\u0131n\u0131 giderecek bir mal ya da hizmet \u00fcretti\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde mutlulu\u011fu ya\u015farken, kendisi i\u00e7in ihtiya\u00e7 olan geliri me\u015fru yoldan helal bir \u015fekilde kazanman\u0131n huzurunu elde edecektir. Bundan dolay\u0131 zenginli\u011fi esas alan toplumsal de\u011fer yarg\u0131lar\u0131n\u0131n, insanlara faydal\u0131 olma ve \u00fcretme y\u00f6n\u00fcne evrilmesi gerekti\u011fi kanaatindeyiz.<\/p>\n

Bu \u00e7er\u00e7evede Kapitalist sistem \u0130ktisad\u0131n ahlak\u0131 yoktur demesine kar\u015f\u0131l\u0131k, Ahilik k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde ekonomik faaliyetlerin mutlak surette ahlaki de\u011ferlere ba\u011fl\u0131 olmas\u0131 \u015fart ko\u015fulmu\u015f, yasad\u0131\u015f\u0131 ve gayri ahlaki yollarla, insanlara zarar\u0131 olabilecek \u00fcr\u00fcn ve hizmetlerin \u00fcretilmesi ve ticaretinin yap\u0131lmas\u0131 yasaklanm\u0131\u015ft\u0131r.
\nb. \u00abSermaye\u00bb Endeksli Ekonomiden \u201c\u0130nsan\u201d Merkezli \u0130ktisada \u0130ktisadi faaliyetlerde as\u0131l hedef insan\u0131 ya\u015fatmak olmas\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k, kapitalist sistem \u00fcretime eme\u011fiyle kat\u0131lan insan\u0131, kar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc gereksiz bir maliyet
\nunsuru olarak ele almaktad\u0131r. Oysa i\u015fletmeler i\u00e7in tek de\u011fer karl\u0131l\u0131\u011f\u0131 de\u011fil, bunun yan\u0131nda \u00fcretti\u011fi mal\u0131n toplum i\u00e7in ne derece ihtiya\u00e7 oldu\u011fu kadar, \u00e7evreye olan maliyeti ve \u00e7ok daha \u00f6nemlisi istihdama olan katk\u0131s\u0131 da ayr\u0131ca ele dikkate al\u0131nmak zorundad\u0131r. \u00d6rne\u011fin; ayn\u0131 sermaye ve imk\u00e2nlarla kurulacak projeden biri; % 5 karl\u0131 ve 100 ki\u015fiye istihdam sa\u011fl\u0131yor, di\u011feri ise % 20 karl\u0131 ve 25 ki\u015fiye istihdam sa\u011fl\u0131yor. Bunlardan ilki, insan merkezli bir yat\u0131r\u0131m iken, di\u011feri sermaye merkezli bir yat\u0131r\u0131m tekni\u011fidir. Kapitalist sistem, sermaye birikimi i\u00e7in bu projelerden ikincisini tercih ederken, insan merkezli bir anlay\u0131\u015f, ilkini uygulamaya koyacakt\u0131r. Bu noktada Ahilik sistemindeki iktisadi birimlerin, hep hane i\u015fletmelerinden olu\u015fmas\u0131 ve bunlar\u0131n amac\u0131n\u0131n ise sermaye birikimi yerine ge\u00e7im sa\u011flamakla s\u0131n\u0131rl\u0131 olmas\u0131, kan\u0131m\u0131zca bug\u00fcn i\u00e7in kayda de\u011fer bir iktisadi tav\u0131r olsa gerek.
\nc. Sermaye Birikimine, (\u0130ddihar) Kar\u015f\u0131 Payla\u015f\u0131m K. Galbraith\u2019in belirtti\u011fi \u00fczere, bug\u00fcnk\u00fc Kapitalist piyasa ekonomisi esasta \u00fcretim sorununu \u00e7\u00f6zm\u00fc\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen,b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm sorununu \u00e7\u00f6zebilmi\u015f de\u011fildir (\u00d6lmezo\u011flular\u0131, 2003; 86). Dolay\u0131s\u0131yla bu sisteme y\u00f6neltilen b\u00fct\u00fcn ele\u015ftiriler de bu noktada yo\u011funla\u015fmaktad\u0131r. B\u00f6yle bir adaletsizli\u011fe neden olmamak i\u00e7in Ahili\u011fin ilkelerini i\u00e7inde toplayan F\u00fct\u00fcvvetnamede yast\u0131k alt\u0131 olarak bilinen, ihtiya\u00e7 d\u0131\u015f\u0131 fazla sermeyenin saklanmas\u0131 \u0130ddia edilmesi tavsiye edilmemi\u015ftir. Temeli \u0130slam inanc\u0131ndaki Zek\u00e2t uygulamas\u0131na dayanan bu d\u00fc\u015f\u00fcnceye g\u00f6re; ihtiya\u00e7 d\u0131\u015f\u0131 81 gr alt\u0131n de\u011ferinde mala sahip olan\u0131n bunun 1\/40\u2019\u0131 oran\u0131nda zek\u00e2t vermesi emredilmi\u015ftir. Bundan ama\u00e7; sermayenin belli ellerde toplanmas\u0131na f\u0131rsat vermeyerek gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 adil k\u0131lmakt\u0131r (Karag\u00fcl, 2012; 5).
\nd. Rekabet mi, Dayan\u0131\u015fma m\u0131? Bug\u00fcn uygulamada olan Niberal Kapitalist sistemin en temel ilkesi olan serbest rekabet ilkesi, \u00f6n \u015fartlar\u0131; (atomize\u00a0homojenlik, mobilite ve a\u00e7\u0131kl\u0131k) ger\u00e7ek d\u00fcnyada bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan uygulanmas\u0131 ve kabul edilmesi m\u00fcmk\u00fcn olmayan bir politik \u00f6nermedir. Dolay\u0131s\u0131yla alt yap\u0131s\u0131 olu\u015fmayan tam rekabet ilkesinin, milli ve milletleraras\u0131 piyasalarda h\u00e2kim k\u0131l\u0131nmas\u0131, g\u00fc\u00e7l\u00fcn\u00fcn kar\u015f\u0131s\u0131nda zay\u0131f\u0131n ezilmesine ve yok olmas\u0131na neden olaca\u011f\u0131ndan ku\u015fku yoktur. \u00d6yle de olmaktad\u0131r. Oysa Ahilik d\u00fc\u015f\u00fcncesinde hedef, rekabet ad\u0131na g\u00fc\u00e7l\u00fcn\u00fcn g\u00fc\u00e7s\u00fcz\u00fc ezmesi piyasadan d\u0131\u015flamas\u0131 de\u011fil, bilakis g\u00fc\u00e7l\u00fcye kar\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7s\u00fcz\u00fcn korunmas\u0131d\u0131r. Bu manada liberal sistemin \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc rekabet yerine Ahi anlay\u0131\u015f\u0131, \u201cya\u015fat ki ya\u015fayas\u0131n\u201d
\nprensibiyle dayan\u0131\u015fmay\u0131, yard\u0131mla\u015fmay\u0131 ve i\u015fbirli\u011fini toplumda tesis etmeyi ama\u00e7 edinmektedir. Bunu da orta sand\u0131\u011f\u0131 olarak ifade edilen yard\u0131mla\u015fma sistemiyle hayata ge\u00e7irmektedir. Bu g\u00fcn milli ve milletleraras\u0131 bankalar\u0131n<\/p>\n

devlet ve toplumun olu\u015fturdu\u011fu finansal tehdit ve mali y\u00fck kar\u015f\u0131s\u0131nda, orta sand\u0131\u011f\u0131 uygulamas\u0131n\u0131n ne denli gerekli ve yerinde oldu\u011fu \u00e7ok daha iyi anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f olacakt\u0131r.
\nB. Ahilikte \u00dcretimin Amac\u0131 Esasen \u00fcretim, t\u00fcketim ve payla\u015f\u0131mdan olu\u015fan iktisadi hayata Ahilik d\u00fc\u015f\u00fcncesi \u00fcretim a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 yakla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc toplumlar\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fcn ve bu manada varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n teminat\u0131, ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi t\u00fcketim de\u011fil, \u00fcretim d\u00fczeyidir. Bu nedenle bireysel anlamda azla yetinmeyi kanaatk\u00e2r olmay\u0131 tavsiye eden Ahilik anlay\u0131\u015f\u0131, kaliteli ve ihtiya\u00e7 gere\u011fi olan \u00fcretim konusunda ise m\u00fctevaz\u0131 olmay\u0131, hi\u00e7bir \u015fekilde kabul etmemektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Ahili\u011fin temeli olan \u0130slam inanc\u0131ndaki \u201cveren el alan elden \u00fcst\u00fcnd\u00fcr\u201d ilkesinin bir sonucu olarak veren el olabilmek, b\u00f6ylelikle \u00fcst\u00fcn ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir hayat s\u00fcrmek i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmak ve \u00fcretmek tek yoldur. F\u00fct\u00fcvvetnamelerde ahiler i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fma azminin zarureti, al\u0131n teri, yani helal kazanc\u0131n \u00f6nemi ve her ahinin mutlaka bir meslek sahibi olmas\u0131 konular\u0131 \u015fiddetle tavsiye edilmi\u015ftir (Erdem, 2008; 65-68). \u0130ktisad\u0131n temel faaliyeti olan \u00fcretim, Ahilik d\u00fc\u015f\u00fcncesinde
\nson derece \u00f6nemli bir yer tutmakla birlikte, neyin ve ne kadar \u00fcretilece\u011fi konusunda kapitalist sistemden tamamen ayr\u0131lmaktad\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede Ahilik sisteminde \u00e7al\u0131\u015fma ve \u00fcretim, her f\u0131rsatta te\u015fvik edilirken, ne \u00fcretildi\u011fi, nas\u0131l ve ne kadar \u00fcretildi\u011fi konular\u0131 devaml\u0131 denetime tabi tutulmu\u015ftur. Ahilik anlay\u0131\u015f\u0131nda \u00fcretim, zaruri ve helal ihtiya\u00e7lar\u0131n bir fonksiyonu olarak de\u011ferlendirilmi\u015f, bu nedenle ihtiya\u00e7tan fazla ve helal olmayan \u00fcr\u00fcn ve hizmetlerin \u00fcretilmesi ve ticaretinin yap\u0131lmas\u0131 \u015fiddetle men edilmi\u015ftir. Bug\u00fcnk\u00fc d\u00fcnyada, s\u0131rf kar\u0131 en \u00fcst d\u00fczeye \u00e7\u0131karmak gayesi ile rekl\u00e2mlarla olu\u015fturulan suni ihtiya\u00e7lar i\u00e7in, \u00e7o\u011fu toplum ve fert i\u00e7in gereksiz, l\u00fcks ve hatta sa\u011fl\u0131ks\u0131z olan, mal ve hizmetlerin \u00fcretilmesi kabul edilebilir de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00f6ylesi bir anlay\u0131\u015f\u0131n, ekonomide\u00a0kaynaklar\u0131n israf\u0131, \u00e7evre kirlili\u011fi ile toplum ve ferdin gelece\u011fini tehdit eden bir y\u00f6ntem oldu\u011fundan \u015f\u00fcphe yoktur. Ayr\u0131ca s\u00f6z konusu anlay\u0131\u015fla, ekonomide s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir kalk\u0131nman\u0131n buna ba\u011fl\u0131 olarak hayat\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Ahilikte \u00fcretimden ama\u00e7 kar de\u011fil, toplumsal fayda ortaya koymakt\u0131r. Ayr\u0131ca makul ihtiya\u00e7lar\u0131n ne kadar \u00fcretilece\u011fi yine belirli s\u0131n\u0131rlara ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede Ahilik anlay\u0131\u015f\u0131nda, ihtiya\u00e7lar\u0131n s\u0131n\u0131rs\u0131z kabul edilerek, t\u00fcketimin kam\u00e7\u0131lanmas\u0131na paralel olu\u015fan a\u015f\u0131r\u0131 talep i\u00e7in \u00fcretim yap\u0131lmas\u0131 ve bu surette olu\u015fan israf ve kaynaklar\u0131n yersiz kullan\u0131lmas\u0131 hi\u00e7 ho\u015f kar\u015f\u0131lanmam\u0131\u015ft\u0131r (\u00d6zt\u00fcrk, 2002; 6). Bu \u00e7er\u00e7evede \u00fcretim, zaruri ihtiya\u00e7lar\u0131n bir fonksiyonu olarak de\u011ferlendirilmi\u015f ve gerekti\u011finden fazla \u00fcretimin yap\u0131lmamas\u0131 benimsenmi\u015ftir. B\u00f6ylelikle \u00fcretici ve t\u00fcketici dengesi korunmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Mal ve hizmet \u00fcretiminden ama\u00e7; a\u015f\u0131r\u0131 kar elde etmek olmay\u0131p, as\u0131l amac\u0131n \u00fcretilen mal ve hizmetle toplumun ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 en uygun yollarla kar\u015f\u0131layabilmek oldu\u011fundan, \u00fcr\u00fcnlerin fiyat\u0131 kullan\u0131lan hammadde ve eme\u011fe g\u00f6re belirlenerek, belli bir kar oran\u0131 ile s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca ilgili \u00fcr\u00fcnlerin arac\u0131s\u0131z olarak en ucuz \u015fekilde t\u00fcketicinin eline ula\u015fabilmesi i\u00e7in \u00fcreticiden t\u00fcketiciye do\u011frudan sat\u0131\u015f y\u00f6ntemi tercih edilmi\u015ftir. Bunun i\u00e7in her grup mal\u0131 \u00fcreten ve pazarlayan esnaf i\u00e7in ayr\u0131 ayr\u0131 bedesten olarak ifade edilen bazar olu\u015fturulmu\u015ftur (Demir, 2001; 81, 82). B\u00fct\u00fcn bunlar ger\u00e7ekle\u015ftirilirken devletin iktisaden ba\u011f\u0131ms\u0131z olabilmesi i\u00e7in, d\u0131\u015f a\u00e7\u0131k ve d\u0131\u015f bor\u00e7la muhatap olmamas\u0131 amac\u0131yla, toplumda kendi kendine yeterlilik \u00f6nemli bir ilke olarak kabul g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u00d6te yandan Ahi \u00fcretim birliklerinde, yerli mal\u0131 \u00fcretimine ve t\u00fcketimine \u00f6ncelik verilmek suretiyle, \u00fclke kaynaklar\u0131n\u0131n tam verimle \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, g\u00fc\u00e7l\u00fc ve ba\u011f\u0131ms\u0131z bir \u00fclke ekonomisi olu\u015fturulmas\u0131 i\u00e7in te\u015fvik edilmi\u015ftir (Demir, 2009; www). G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere Ahilikte \u00e7al\u0131\u015fma ve \u00fcretim \u015fiddetle tavsiye edilirken, bundan ki\u015fisel zenginlik de\u011fil, devletin ve milletin refah\u0131 hedeflenmektedir. Bilhassa devletin mal ve para konusunda di\u011fer devletlere muhta\u00e7 olmamas\u0131 i\u00e7in Ahililerin \u00f6zel bir \u00f6nem verdi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir.
\nC. Ahinin T\u00fcketim Anlay\u0131\u015f\u0131
\n\u00dcretime paralel, iktisadi hayat\u0131n bir di\u011fer vazge\u00e7ilmez faaliyeti ku\u015fkusuz t\u00fcketimdir. Ahilik d\u00fc\u015f\u00fcncesi, \u00fcretimde oldu\u011fu\u00a0\u015fekliyle t\u00fcketim konusunda da belirli ilkeler getirmi\u015f ve iktisadi hayat\u0131 bu \u00e7er\u00e7evede bir b\u00fct\u00fcn olarak tanzim etmi\u015ftir. Bug\u00fcn hala toplumumuzda yer yer dillendirilen, M\u00fcsl\u00fcman\u0131n d\u00fcnyadan elini ete\u011fini \u00e7ekerek miskin bir hayat s\u00fcrmesini \u00f6ng\u00f6ren \u201cBir lokma bir h\u0131rka\u201d yakla\u015f\u0131m\u0131 hi\u00e7bir surette Ahilik anlay\u0131\u015f\u0131yla uyu\u015ftu\u011funu ifade edebilmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Ahilik sistemi yukar\u0131da de\u011finildi\u011fi \u00fczere \u00fcretim alan\u0131nda aktif ve \u00fcretken bir hayat\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcrken, ancak t\u00fcketim konusunda ise son derece m\u00fctevaz\u0131 olmay\u0131 tavsiye etmektedir.Dolay\u0131s\u0131yla \u201cBir lokma bir h\u0131rka\u201d anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131, \u00e7al\u0131\u015fma ve \u00fcretim i\u00e7in de\u011fil, ancak t\u00fcketim i\u00e7in kabul edilebilece\u011fini ifade etmek
\nm\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ahilik d\u00fc\u015f\u00fcncesi, t\u00fcketimi zorunlu temel ihtiya\u00e7lar\u0131n bir gere\u011fi olarak kabul etmi\u015f, her t\u00fcrl\u00fc g\u00f6steri\u015f ve israfa ka\u00e7an t\u00fcketimi hi\u00e7bir \u015fekilde ho\u015f kar\u015f\u0131lamam\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede Ahi anlay\u0131\u015f\u0131, \u00f6zellikle t\u00fcketimde ihtiya\u00e7 ve ihtiras\u0131 birbirinden ay\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130htiya\u00e7, bireyin ve toplumun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve g\u00fcvenli bir \u015fekilde s\u00fcrd\u00fcrebilmesi i\u00e7in kar\u015f\u0131lanmak zorunda olan; yeme, i\u00e7me, bar\u0131nma, e\u011fitim sa\u011fl\u0131k ve g\u00fcvenlik gibi temel gereksinimlerden olu\u015fmaktad\u0131r. Oysa ihtiras ise bilhassa bireyin i\u00e7inde bulundu\u011fu toplumdaki ki\u015fisel g\u00fcc\u00fc ve itibar\u0131 i\u00e7in elde etmek istedi\u011fi her t\u00fcrl\u00fc; zenginlik, birikim ve ihti\u015fam ile g\u00f6steri\u015f temelli istek ve arzular\u0131ndan olu\u015fmaktad\u0131r. Bu noktada Ahilik, bireyin ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lama konusunda ona hi\u00e7bir s\u0131n\u0131rlama getirmezken, toplumsal bar\u0131\u015f dengeli bir kalk\u0131nma ve her t\u00fcrl\u00fc israftan ka\u00e7\u0131nma ad\u0131na kanaatk\u00e2rl\u0131kla ihtiras\u0131 kontrol etmeyi hedeflemi\u015ftir. Bug\u00fcnk\u00fc sistemde firmalar\u0131n, faaliyetlerini daha \u00e7ok para kazanabilmek amac\u0131yla geliri y\u00fcksek olan toplum kesimi i\u00e7in mal ve hizmet \u00fcretme y\u00f6n\u00fcne kayd\u0131rmas\u0131, yine Ahilik sisteminde kabul edilebilir bir uygulama de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00f6ylesi bir yakla\u015f\u0131mda firmalar, dar gelirli yoksul kesimin temel ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak yerine, daha y\u00fcksek kar i\u00e7in zengin kesimin l\u00fcks ve israfa ka\u00e7an keyfi arzular\u0131n\u0131 di\u011fer bir ifade ihtiraslar\u0131n\u0131 tatmin etmeyi tercih etmektedirler.
\nDolay\u0131s\u0131yla firmalar\u0131n karl\u0131l\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in do\u011fadaki s\u0131n\u0131rl\u0131 kaynaklar, yoksullar\u0131n zaruri ihtiya\u00e7lar\u0131 yerine, zenginlerin keyfi arzular\u0131 i\u00e7in heba edilmi\u015f olmaktad\u0131r. Bu nedenle toplumda t\u00fcketim alan\u0131nda israf ve l\u00fcks\u00fcn \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesi, geni\u015f yoksul kesimin temel ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00e7ok daha kolay kar\u015f\u0131lanmas\u0131na imk\u00e2n verecektir.<\/p>\n

D. De\u011ferlendirme
\nYa\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu d\u00fcnya i\u00e7in insan\u0131n temel gayesinin, sahip oldu\u011fu de\u011ferler \u00e7er\u00e7evesinde; g\u00fcven, huzur ve refah i\u00e7inde bir hayat s\u00fcrd\u00fcrebilmek oldu\u011fu muhakkakt\u0131r. B\u00f6yle bir hayat tarz\u0131n\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilmesinde iktisadi faaliyetlerin \u00f6nemli bir yeri oldu\u011fundan da \u015f\u00fcphe yoktur. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan\u0131n gerek bedenen, gerekse ruhen sahip oldu\u011fu de\u011ferlerle varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilmesi, ancak eme\u011fiyle \u00fcretebildikleri \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ayr\u0131ca akl\u0131 ve zek\u00e2s\u0131yla e\u015frefi mahl\u00fbkat olabilme mertebesinde bulunan insan, haiz oldu\u011fu bu yetilerini do\u011fru bir bi\u00e7imde kullanmak suretiyle, sahiplendi\u011fi de\u011ferler nispetinde de k\u0131ymet kazanacakt\u0131r. Bu manada milletlerin iktisadi hayatlar\u0131n\u0131 ve sistemlerini sahiplendi\u011fi de\u011ferlerden ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Yay\u0131lmac\u0131 ve s\u00f6m\u00fcrgeci Bat\u0131\u2019n\u0131n t\u00fcretip, serbest rekabet ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck gibi ho\u015f kavramlarla d\u00fcnyaya dayatt\u0131\u011f\u0131 kapitalist iktisadi yakla\u015f\u0131mla, e\u015fitlik\u00e7i s\u00f6ylemle t\u00fcrevi olan sosyalist iktisadi felsefenin her ikisinde de esasen eme\u011fin \u00fcr\u00fcn\u00fc olan serveti payla\u015fmak yerine, tam tersi g\u00fc\u00e7l\u00fcn\u00fcn elinde biriktirmenin temel ama\u00e7 edinildi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Her iki iktisadi sistem, birbirinin alternatifi gibi lanse edilse de beslendi\u011fi de\u011ferler toplulu\u011fu ayn\u0131 oldu\u011fundan nihayetinde ortaya konan d\u00fc\u015f\u00fcncenin de farkl\u0131 olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc kapitalist sistem sermayenin, hep g\u00fc\u00e7l\u00fcden yana olan \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc bir ortamda bireyde birikimini \u00f6ng\u00f6r\u00fcrken, sosyalist sistem ise kontrolc\u00fc bir yap\u0131yla b\u00fct\u00fcn servetin devlet ayg\u0131t\u0131nda toplanmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rmektedir. Bu ba\u011flamda, \u00f6zellikle toplumun kendi k\u00fclt\u00fcr kotlar\u0131ndan farkl\u0131la\u015fan, de\u011fer yarg\u0131lar\u0131n\u0131n yeniden \u00f6zg\u00fcn haline d\u00f6nd\u00fcr\u00fclmesi gerekmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc toplumlar\u0131n davran\u0131\u015f kal\u0131plar\u0131 sahip oldu\u011fu de\u011fer yarg\u0131lar\u0131ndan beslenmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla toplumda en az\u0131ndan; \u00fcreten t\u00fcketen kadar, susan\u00a0konu\u015fan kadar, bilen cahil kadar, m\u00fctevaz\u0131 enaniyet sahibi kadar, vefak\u00e2r sadakatsiz kadar, ilim sahibi mal sahibi kadar de\u011fer g\u00f6rmedik\u00e7e yap\u0131labilecek fazla bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131 kanaatindeyiz. Dolay\u0131s\u0131yla mesele, \u00fclkede Ahilik Te\u015fkilat\u0131n\u0131n organizasyon olarak yeniden ihya edilmesi de\u011fil, ondaki k\u00fclt\u00fcr kotlar\u0131n\u0131n ve de\u011fer yarg\u0131lar\u0131n\u0131n, toplumsal\u00a0piramidin tepesinden a\u015fa\u011f\u0131ya do\u011fru benimsenerek ilgili de\u011ferlerin de\u011ferli k\u0131l\u0131nmas\u0131 suretiyle davran\u0131\u015flar\u0131m\u0131za \u015fekil vermesine imk\u00e2n verilmelidir. Ancak \u00f6ncelikle, toplum yerine bireyin zenginli\u011fini hedefleyen kapitalist sistemle olan ili\u015fkimizi, dayatt\u0131\u011f\u0131 iktisadi hayat \u015fekli ve devlet anlay\u0131\u015f\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde yeniden g\u00f6zden ge\u00e7irmek gerekti\u011fi kanaatindeyiz<\/p>\n

KAYNAK\u00c7A
\nCEYLAN, Kaz\u0131m, (2012), \u201cAhilik: T\u00fcrk \u0130slam Medeniyetinde
\nD\u00fcnyevi ve Uhrevi Sistem\u201d, G\u00fcmr\u00fck ve Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131
\nK\u00fclt\u00fcr Yay\u0131nlar\u0131, No: 1.
\nDEM\u0130R, Galip. (1993), \u201cGe\u00e7mi\u015ften G\u00fcn\u00fcm\u00fcze Ahilik ve
\nT\u00fcketici Koruma \u0130li\u015fkisi\u201d, Standart Dergisi, \u015eubat.
\nDEM\u0130R, Ah\u00ee Galip. (13.10.2009) \u201c\u0130ktisadi Hayat
\nve Ah\u00eelik\u201d, http:\/\/www.Ah\u00eelik.net\/index.
\nphp?view=article&id=65%3Ah\u00eelik-makale-5&option=com_
\ncontent&Itemid=41
\nEarth Policy Institute; www.earth .policy.org
\nEK\u0130NC\u0130, Yusuf. (1989) \u201cAhilik ve Meslek E\u011fitimi\u201d, MEB Yay\u0131nlar\u0131
\nNo: 62, Bilim ve K\u00fclt\u00fcr Eserleri Dizisi No.132.
\nEK\u0130NC\u0130, Yusuf. (1991) \u201cAhilik ve Esnaf Ahlak\u0131\u201d, Standart
\nDergisi, Say\u0131: 350.
\nEmin, E. (2016) D\u00fcnya Yoksulluk ve E\u015fitsizlik K Raporu,
\n\u0130NSAMER, \u0130stanbul.
\nERDEM, Ekrem. (2008), \u201cAH\u0130L\u0130K: Ahlakla Kalitenin Bulu\u015ftu\u011fu
\nBir Esnaf Te\u015fkilatlanma Modeli\u201d, Detay Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, Ankara.
\nHAM\u0130TO\u011eULLARI, Be\u015fir. (1986), \u201cAh\u00eeli\u011fin \u00c7a\u011fda\u015f T\u00fcrkiye
\nBak\u0131m\u0131ndan \u00d6nemi ve De\u011ferlendirilmesi\u201d, T\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr\u00fc ve
\nAh\u00eelik, (XXI. Ahilik Bayram\u0131 Sempozyumu Tebli\u011fleri), Ahilik
\nAra\u015ft\u0131rma ve K\u00fclt\u00fcr Vakf\u0131 Yay\u0131nlar\u0131 No.1, \u0130stanbul.
\nKARAG\u00dcL, M. (2012), \u201cAhilik ve Sosyal Sermaye Ba\u011flam\u0131nda
\n\u0130\u015f Ahlak\u0131 ve \u00dcretim ili\u015fkisi\u201d, Akademik bak\u0131\u015f
\nDergisi; 32 Eyl\u00fcl \u2013 Ekim.
\nOxfam Annual Report and Accounts (2016) (http:\/\/
\nwww.oxfam.org.uk\/what-we-do\/about-us\/plans-reports-
\nand-policies\/annual-report-and-accounts)
\n\u00d6LMEZO\u011eULLARI, N. (2003), \u201cEkonomik Sistemler
\nve K\u00fcreselle\u015fen Kapitalizm\u201d, Ezgi Kitapevi. \u015e\u0130M\u015eEK,
\nMuhittin. (2002), \u201cTKY ve Tarihteki Bir Uygulamas\u0131:
\nAH\u0130L\u0130K\u201d Hayat Yay\u0131nlar\u0131 \u0130stanbul.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Prof. Dr. Mehmet KARAG\u00dcL A. Kapitalizmin D\u00fcnyas\u0131 1950 y\u0131l\u0131nda yakla\u015f\u0131k 2.5 milyar olan d\u00fcnya n\u00fcfusu, 2010 da 6,9 milyar olarak ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f ve yakla\u015f\u0131k ge\u00e7en 60 y\u0131lda 2,7 kat artm\u0131\u015ft\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k 1950 y\u0131l\u0131nda, 2010 y\u0131l\u0131 Sat\u0131n Alma G\u00fcc\u00fc Paritesine g\u00f6re yakla\u015f\u0131k 8 trilyon Dolar olan D\u00fcnya GSH, 2010 y\u0131l\u0131nda 78 trilyon dolara ula\u015farak yakla\u015f\u0131k 10 […]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":1675,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[83],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vizyon2023.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1673"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vizyon2023.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vizyon2023.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vizyon2023.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vizyon2023.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1673"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.vizyon2023.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1673\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1713,"href":"https:\/\/www.vizyon2023.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1673\/revisions\/1713"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vizyon2023.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1675"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vizyon2023.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1673"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vizyon2023.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1673"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vizyon2023.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1673"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}