ORTAK G\u00dcVENL\u0130K VE SAVUNMA\u00a0<\/strong><\/p>\nS\u00f6z konusu uluslararas\u0131 hukuki zeminin T\u00fcrkiye-Azerbaycan ili\u015fkilerini ikili askeri ittifak d\u00fczeyine y\u00fckseltti\u011fi s\u00f6ylenebilir. Zira, ilgili anla\u015fman\u0131n ikinci maddesi, Birle\u015fmi\u015f Milletler \u015eart\u0131’n\u0131n me\u015fru m\u00fcdafaa hakk\u0131n\u0131 d\u00fczenledi\u011fi 51. maddesine de at\u0131fta bulunarak, taraflardan (T\u00fcrkiye ve Azerbaycan) birinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00fclke ya da \u00fclkeler taraf\u0131ndan sald\u0131r\u0131ya maruz kalmas\u0131 halinde ortak bir g\u00fcvenlik ve savunma perspektifi olu\u015fturulaca\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor.<\/p>\n
Teknik olarak bu madde askeri ittifaklar\u0131n temel hukuki \u015fart\u0131 olan -t\u0131pk\u0131 NATO kurucu antla\u015fmas\u0131n\u0131n \u00fcnl\u00fc 5. maddesi gibi bir “casus foederis” yani hangi ko\u015fullar alt\u0131nda bir ittifak\u0131n y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerinin savunma yetenekleri de kullan\u0131larak harekete ge\u00e7irilece\u011fine ili\u015fkin rehber niteli\u011fi ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n
Ayr\u0131ca, bahse konu anla\u015fman\u0131n ayn\u0131 maddesi, m\u00fcttefiklerden birine sald\u0131r\u0131 durumunda yap\u0131lacak askeri yard\u0131m\u0131n bi\u00e7imini ve kapsam\u0131n\u0131 ayr\u0131ca belirlenmek \u00fczere ucu-a\u00e7\u0131k b\u0131rakmakta. Bu y\u00f6n\u00fcyle bir anlamda stratejik belirsizli\u011fe dayal\u0131 cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k da te\u015fkil edilmi\u015f oluyor.<\/p>\n
Stratejik Ortakl\u0131k ve Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 Yard\u0131m Anla\u015fmas\u0131’n\u0131n Azerbaycan-T\u00fcrkiye ili\u015fkileri a\u00e7\u0131s\u0131ndan kritik \u00f6nem ta\u015f\u0131yan bir di\u011fer d\u00fczenlemesi de 7. madde kapsam\u0131nda ifade edilmi\u015ftir.<\/p>\n
\u0130lgili madde, her iki \u00fclkenin silahl\u0131 kuvvetleri aras\u0131nda komuta kontrol ve kuvvet yap\u0131s\u0131 koordinasyonu \u00f6ng\u00f6rmekte. B\u00f6yle bir koordinasyonun sa\u011flanmas\u0131na ili\u015fkin planlama, teorik olarak, stratejik seviyede m\u00fc\u015fterek harekat icras\u0131n\u0131n da \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131yor. Nitekim, son y\u0131llarda profilleri y\u00fckselerek devam eden T\u00fcrkiye-Azerbaycan askeri tatbikatlar\u0131, m\u00fc\u015fterek harekat kapasitesinin taktik ve operasyonel seviyelerde kazan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, stratejik seviyeye ula\u015fma konusunda da olduk\u00e7a iyimser bir tablo ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fumuzu g\u00f6sterdi.<\/p>\n
![\"0x0-erdogan-ve-aliyevin-hamlesi-aciklanamiyor-1509551475578\"](\"http:\/\/www.vizyon2023.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/0x0-erdogan-ve-aliyevin-hamlesi-aciklanamiyor-1509551475578.jpg\")
<\/p>\n
\u0130K\u0130L\u0130 TATB\u0130KATLAR<\/strong><\/p>\nYukar\u0131da belirtilen askeri etkinlikler aras\u0131nda, son y\u0131llarda d\u00fczenlenen Tur-Az Kartal\u0131 ve Tur-Az \u015eahini hava kuvvetleri tatbikatlar\u0131 g\u00f6ze \u00e7arp\u0131yor. Azerbaycan Hava Kuvvetleri’ne ba\u011fl\u0131 Mig-29 ve Su-25 gibi u\u00e7aklar ile T\u00fcrk Hava Kuvvetleri’nin F-16’lar\u0131n\u0131n ve di\u011fer platformlar\u0131n\u0131n birlikte u\u00e7tuklar\u0131 bu etkileyici tatbikatlar, her iki \u00fclkenin savunma kapasitelerinin geli\u015ftirilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok kritik. Bas\u0131na yans\u0131yan haberler, tatbikatlar\u0131n hava-hava ve hava-kara g\u00f6revlerini i\u00e7eren kapsaml\u0131 senaryolar ile ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n
Azerbaycan ile T\u00fcrkiye aras\u0131nda \u00f6nemli bir tatbikat da May\u0131s 2017’de ger\u00e7ekle\u015ftirildi. S\u00f6z konusu faaliyet, kat\u0131lan kuvvetlerin profilleri nedeniyle dikkat \u00e7ekici. Mekanize piyade, z\u0131rhl\u0131 birlikler, top\u00e7u unsurlar\u0131 ve kara havac\u0131l\u0131k birlikleri ile bu birliklerin manevra kabiliyetlerini destekleyen hava savunma platformlar\u0131n\u0131n tatbikata kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 biliniyor. A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131, s\u00f6z\u00fc edilen kompozisyon, Azerbaycan Silahl\u0131 Kuvvetleri’nin Nisan 2016 \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131ndaki muharebe d\u00fczenini ve m\u00fc\u015fterek birlik harekat\u0131 konseptini ‘fazlas\u0131yla’ an\u0131msat\u0131r nitelikte.<\/p>\n
Hat\u0131rlanaca\u011f\u0131 gibi, Azerbaycan kuvvetleri ilk defa Nisan 2016 \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131nda i\u015fgal alt\u0131nda bulunan topraklar\u0131na ili\u015fkin askeri kuvvet kullanarak inkar edilemez bir ba\u015far\u0131 elde etmi\u015fti.<\/p>\n
Nisan 2016 muharebeleri sonucunda co\u011frafi olarak Bak\u00fc’n\u00fcn toprak kazan\u0131m\u0131 olduk\u00e7a s\u0131n\u0131rl\u0131 olsa da, hem askeri se\u00e7ene\u011fin retorikle s\u0131n\u0131rl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f oldu hem de Azerbaycan Silahl\u0131 Kuvvetleri’nin ‘y\u00fcksek petrol gelirlerine dayanan pahal\u0131 oyuncaklara sahip ordu’ anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u00e7ok \u00f6tesinde, \u00fcst d\u00fczey koordinasyon, etkin komuta-kontrol ve y\u00fcksek birlik disiplini i\u00e7inde sava\u015fabilen bir askeri akt\u00f6r oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/p>\n
Ayr\u0131ca, Nisan 2016 \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 s\u00fcresince Ankara’n\u0131n tavizsiz olarak Bak\u00fc’n\u00fcn yan\u0131nda yer almas\u0131 ve T\u00fcrkiye kamuoyunun \u00e7ok b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn de Azerbaycan Silahl\u0131 Kuvvetleri’ne destek vermesi, 2010 Stratejik \u0130\u015fbirli\u011fi Anla\u015fmas\u0131’n\u0131n pratikteki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n da alt\u0131n\u0131 \u00e7izmi\u015f oldu.<\/p>\n
T\u00fcrkiye-Azerbaycan askeri ittifak\u0131n\u0131 destekleyen bir di\u011fer unsur da T\u00fcrk Savunma Sanayisi’nin iddial\u0131 Azerbaycan portf\u00f6y\u00fc. Bu kapsamda g\u00f6ze \u00e7arpan unsurlardan belki de en \u00f6nemlisi T\u00fcrkiye’nin milli \u00e7ok namlulu roketatar (\u00c7NRA) sistemlerini Azerbaycan’a ihra\u00e7 etmesi. Hem 122 mm Sakarya hem de yak\u0131n zamanda teslim edilen 300 mm Kas\u0131rga sistemleri, Azerbaycan Silahl\u0131 Kuvvetleri’ne kritik ate\u015f deste\u011fi yetenekleri kazand\u0131r\u0131lmas\u0131 anlam\u0131na geliyor. Nisan 2016 \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131nda Azerbaycan’\u0131n \u00c7NRA unsurlar\u0131n\u0131 insans\u0131z hava ara\u00e7lar\u0131 ile entegre bi\u00e7imde kullanarak \u00f6nemli bir taktik avantaj sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlemlenmi\u015fti. Bu nedenle, bir\u00e7ok alanda oldu\u011fu gibi \u00c7NRA segmentinde de ikili i\u015f birli\u011fi ciddi bir askeri k\u0131ymet ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n
\u00d6zellikle F\u0131rat Kalkan\u0131 Harekat\u0131’ndan elde edilen dersler ile Roketsan’\u0131n \u00c7NRA sistemleri alan\u0131nda \u00f6nemli at\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrece\u011fini s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn. Bu y\u00fckselen kapasite, Azerbaycan Silahl\u0131 Kuvvetleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan da kritik bir kaynak olu\u015fturuyor.<\/p>\n
3. ORDU VE NAH\u00c7IVAN<\/strong><\/p>\nSon olarak, T\u00fcrk Kara Kuvvetleri’ne ba\u011fl\u0131 3. Ordu’nun Nah\u00e7\u0131van’daki Azerbaycan elit birliklerini destekleme faaliyetlerinden s\u00f6z edilmesi gerekiyor. Askeri bilimler sahas\u0131ndaki bir\u00e7ok uluslararas\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma, Azerbaycan Silahl\u0131 Kuvvetleri’nin muharip d\u00fczeyi en y\u00fcksek birli\u011finin Nah\u00e7\u0131van’da bulunan -daha \u00f6nce 5. Kolordu olarak adland\u0131r\u0131lan – ve m\u00fc\u015fterek harekat icra etmek \u00fczere dizayn edilmi\u015f \u00f6zel ordu g\u00fc\u00e7leri (Nax\u00e7\u0131van \u018flahidd\u0259 \u00dcmumqo\u015fun Ordusu) oldu\u011funu ifade ediyor.<\/p>\n
Nah\u00e7\u0131van’daki birlikler Azerbaycan savunma planlamas\u0131nda kritik bir fonksiyona da sahip. Zira, herhangi bir \u00e7at\u0131\u015fma durumunda Ermenistan kuvvetlerini iki cepheli bir sava\u015fa zorlayabilecek ve cephe gerisini bask\u0131 alt\u0131nda tutacak durumdalar. Bu da, askeri olarak, i\u015fgal alt\u0131ndaki Azerbaycan topraklar\u0131nda ve temas hatt\u0131nda bulunan Ermeni unsurlar\u0131 destekleyecek gerekli ikmal hatt\u0131n\u0131n ve ihtiyat kuvvetlerinin aksamas\u0131 anlam\u0131na gelecektir.<\/p>\n
Dolay\u0131s\u0131yla Bak\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan Nah\u00e7\u0131van’da konu\u015flu kuvvetlerin hayati bir \u00f6nemi var. \u0130\u015fte bu b\u00f6lgede s\u00f6z konusu Azerbaycan birliklerinin e\u011fitimi, lojistik deste\u011fi ve di\u011fer kritik ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131nda ise T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetleri’ne ba\u011fl\u0131 3. Ordu ya\u015famsal bir g\u00f6rev yapmakta. Ayr\u0131ca, son olarak Haziran 2017’de yakla\u015f\u0131k 5 bin personelin kat\u0131l\u0131m\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirilen T\u00fcrkiye-Azerbaycan ortak Nah\u00e7\u0131van tatbikat\u0131 da hem siyasi mesaj verme kapasitesi hem de m\u00fc\u015fterek harekat yeteneklerinin y\u00fckseltilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok yararl\u0131 oldu.<\/p>\n
CEPHE GER\u0130S\u0130N\u0130 SAVUNMAK<\/strong><\/p>\nT\u00fcm geli\u015fmelere kar\u015f\u0131n Azerbaycan Silahl\u0131 Kuvvetleri’nin dikkat etmesi gereken bir handikap\u0131 var. Rusya Federasyonu’nun son d\u00f6nemde Ermenistan’a SS-26 \u0130skender taktik balistik f\u00fczeleri sat\u0131\u015f\u0131 ile Erivan, Azerbaycan kritik ulusal altyap\u0131s\u0131n\u0131 ve cephe gerisini vurma kapasitesine kavu\u015ftu. Bu noktada kritik ulusal altyap\u0131dan anlamam\u0131z gereken birinci husus da Hazar k\u0131y\u0131s\u0131ndaki hidrokarbon tesisleri. \u00dcstelik, Ermenistan kaynaklar\u0131n\u0131n da belirtti\u011fi \u00fczere, daha \u00f6nce bu tip harp oyunlar\u0131n\u0131n ve senaryolar\u0131n \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 da biliniyor. Dahas\u0131, SS-26 \u0130skender taktik balistik f\u00fczeleri, teknik nitelikleri dolay\u0131s\u0131yla f\u00fcze savunma sistemlerine kar\u015f\u0131 olduk\u00e7a zorlay\u0131c\u0131.<\/p>\n
Dolay\u0131s\u0131yla Azerbaycan’\u0131n envanterinde S-300 PMU-2 hava ve f\u00fcze savunma sistemlerinin SS-26’lara kar\u015f\u0131 -Ermenistan’\u0131n elinde bulunanlar SS-26’n\u0131n export versiyonu da olsa- ne \u00f6l\u00e7\u00fcde etkin bir \u00e7\u00f6z\u00fcm olaca\u011f\u0131 tart\u0131\u015fmal\u0131. Bu nedenle Bak\u00fc’n\u00fcn, son y\u0131llardaki askeri at\u0131l\u0131mlar\u0131na ek olarak, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde stratejik silah sistemleri alan\u0131nda yeni ilerlemeler yapmas\u0131 gerekti\u011fi s\u00f6ylenebilir. Azerbaycan i\u00e7in bir di\u011fer d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fc husus ise son d\u00f6nemde Moskova ile Erivan aras\u0131nda at\u0131lan ad\u0131mlar\u0131n sonucunda Rusya ve Ermenistan’\u0131n ortak bir hava savunma \u015femsiyesi geli\u015ftirmi\u015f olmas\u0131.<\/p>\n
Yine de, Azerbaycan Silahl\u0131 Kuvvetleri’nin katetti\u011fi mesafe az\u0131msanacak gibi de\u011fil. Savunma ekonomisi hidrokarbon gelirlerine dayanan bir\u00e7ok \u00fclkenin aksine,\u00a0Aliyev<\/a>\u00a0y\u00f6netimi son derece dengeli ve etkin bir askeri envanter olu\u015fturmay\u0131 ba\u015fard\u0131. Daha da \u00f6nemlisi, bir yandan savunma alan\u0131ndaki tedarik\u00e7i \u00fclkeleri \u00e7e\u015fitlendirirken, di\u011fer yandan da Ankara ve T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetleri ile olan i\u015f birli\u011fini somut ve sonu\u00e7 al\u0131c\u0131 bir zemine oturtmay\u0131 ba\u015fard\u0131. Belirtilen t\u00fcm y\u00f6nleriyle, Azerbaycan savunma modernizasyonu G\u00fcney Kafkasya’da inkar edilemez bir belirleyen d\u00fczeyine gelmi\u015ftir.<\/p>\nT\u00fcrkiye-Azerbaycan askeri ittifak\u0131na gelince, a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 iyimser olmak i\u00e7in bir\u00e7ok neden var. G\u00fcvenlik, savunma ve askeri bilimler alan\u0131ndaki t\u00fcm teknik parametreler ve stratejik m\u00fclahazalar\u0131n \u00f6tesinde, iki \u00fclke ili\u015fkilerinin en \u00f6nemli itici g\u00fcc\u00fcn\u00fc ise ortak milli kimlik alg\u0131s\u0131 olu\u015fturuyor.<\/p>\n
Bu \u00f6nemli, \u00e7\u00fcnk\u00fc m\u00fc\u015fterek harekat ve ortak savunma planlamas\u0131nda k\u00fclt\u00fcrel fakt\u00f6rlerin kritik rol oynad\u0131\u011f\u0131 literat\u00fcrde geni\u015f kabul g\u00f6r\u00fcyor. Ayr\u0131ca, ikili tatbikatlar\u0131n y\u00fcksek profilde h\u0131z kesmeden s\u00fcrmesi de her iki \u00fclkenin silahl\u0131 kuvvetleri aras\u0131nda giderek artan bir uyum olu\u015fturuldu\u011funu g\u00f6steriyor.Dolay\u0131s\u0131yla, iki devlet bir millet perspektifi, kendisine somut bir askeri ger\u00e7eklik olu\u015fturmu\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n
AA<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00fcrkiye ile\u00a0Azerbaycan\u00a0aras\u0131ndaki karde\u015flik ba\u011flar\u0131 G\u00fcney Kafkasya stratejik dengesini de\u011fi\u015ftirecek bir askeri ittifak haline geldi.. T\u00fcrkiye ile\u00a0Azerbaycan\u00a0aras\u0131ndaki ili\u015fkilerin kat\u0131 realist bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla ve reelpolitik ile a\u00e7\u0131klanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. T\u00fcrk D\u0131\u015fi\u015fleri’nin geleneksel olarak itidalli ve so\u011fukkanl\u0131 diplomatik retori\u011fi ile dahi Bak\u00fc ile Ankara aras\u0131ndaki ili\u015fkiler “bir millet-iki devlet” anlay\u0131\u015f\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde ifade ediliyor ve her iki \u00fclke […]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":1564,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[85],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vizyon2023.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1561"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vizyon2023.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vizyon2023.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vizyon2023.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vizyon2023.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1561"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.vizyon2023.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1561\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1565,"href":"https:\/\/www.vizyon2023.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1561\/revisions\/1565"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vizyon2023.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1564"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vizyon2023.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1561"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vizyon2023.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1561"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vizyon2023.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1561"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
![\"660x310-erdogan-ve-aliyevin-hamlesi-aciklanamiyor-1509551452655\"](\"http:\/\/www.vizyon2023.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/660x310-erdogan-ve-aliyevin-hamlesi-aciklanamiyor-1509551452655.jpg\")
<\/p>\n